ميل نيازعلي

ميل نيازعلي
مقدمه : روستای بیشه دراز  علاوه بر استعدادهای خدادادی فراوان  اب و خاک و جنگل و نیروی انسانی دارای  قابلیت های  بسیاری  در زمینه های مختلف  تاریخی و اجتماعی و ... است  که  از آن جمله آنها مکانهایی تاریخی هستند که در دل هر یک سرگذشتی تلخ یا شیرین   با موضوعاتی بسیار شنیدنی  نهفته است  آقای علی حسنی نویسنده توانای روستایمان اینبار با قلم شیوای خود ماجرای غم انگیز میل نیازعلی را گرد آوری نموده است که ضمن تشکر از ایشان  این  نوشتار را عینا به  رویت و استحضار شما گرامیان می رسانیم امید آنکه  نویسندگان فرهیخته  هم ولایتی در باره دیگر مکان های باستانی و تاریخی روستا نظیر قبرستان جواهر و قبر مرحوم رضا و گنبد ماهی  و .... قلم به دست شده و به معرفی آنها بپردازند .    حيدر ملكي نژاد

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

متن  نوشتار آقای حسنی : ابتدا لازم است که از همه دوستان وهمراهان عزیز که با نظرات سازنده و مثبت خود، بنده را مورد لطف ومحبت قرار دادند تشکر کنم. همچنین از آقایان ملکی نژاد وبیگ زاده که با راه اندازی این پایگاههای مجازی ، زمینه همراهی وهمفکری را برای ما فراهم آورده اند تشکر میکنم. من اگر چیزی مینویسم یا حرفی میزنم صرفا براساس احساس تکلیف نسبت به زادگاهم است ووظیفه خود میدانم قدمی هرچند کوچک وناچیز در راستای معرفی زادگاه، به خودم ودیگران بردارم ؛ هرچند مطمئنم این کار خالی از خطا واشتباه نخواهد بود. ولی باید کار را آغاز کرد.هرچه زودتر بهتر،با همفکری وهمراهی میتوانیم خطاها واشتباهات همدیگررا پوشش داده ورفع کنیم. آن موقع است که احساس میکنم وظیفه خود را درقبال زادگاه واجداد خود لااقل در حد توان خود انجام داده ام. هیچ ادعایی در خصوص نویسندگی هم ندارم ومطمئنم کارم با ایرادات واشکالاتی همراه خواهد بود، ولی یادمان باشد طفل نوپا اگر از افتادن بترسد هیچ گاه نخواهد توانست که  لذت راه رفتن را بچشد؛ و امروز من آن طفل نوپا هستم!

یکی از مهمترین مشکلاتی که بر سر راه تحقیق در خصوص مسایل فرهنگی وتاریخی در منطقه ما به طور کلی وجود دارد ، فقدان منابع مکتوب ومستند است که همچنان که قبلا گفته شد ریشه در شیوه زندگی کوچ نشینی ونبود سکونت دایمی مردم منطقه دارد که به همراه عوامل دیگر باعث شده از گذشته های منطقه ما آثار مستند چندانی وجود نداشته باشد ومجموعه دانش ما درباره پیشینیان فقط روایات ونقل قولها است که همین روایات ونقل قولها هم اگر مدون شوند میتوانند شمای کلی از حوادث ورویدادهای گذشته به ما بدهند هرچند که باید در دقت وصحت این روایات ، تامل کرد واز طریق مقایسه روایت راویان مختلف ومتعدد، درصد خطا واشتباه را کم کرد.در کنار این روایتها بعضی آثار وبناها هم وجود دارد که به نوعی خود شاهد و راوی ماجرایی یا جریانی هستند؛از جمله این آثار میتوان به بقایای قریه جم کُنار(چفته)و بقایای" میل نیازعلی" اشاره کرد. شناخت این بناها میتواند مارا با شیوه های زندگی، آداب ورسوم وبرخی تحولات تاریخ ساز آشنا کند. در این قسمت نوشته به تاریخچه و سرگذشت میل نیاز علی خواهیم پرداخت ودر قسمت دوم انشاءالله تاریخچه برپایی و ویرانی قریه چم کنار را برای دوستان خواهم نوشت.

یکی از بناها وآثار تاریخی بیشه دراز که ریشه در آداب ورسوم کهن مردمان این دیار دارد" میل نیاز علی" است.این بنا که در شمال روستای بیشه دراز در بالا دست  ابتدای جاده شهره میر قرار دارد  وامروزه متاسفانه فقط پایه ی آن باقی مانده است داستان مرگ جانکاه ودردآور یکی از فرزندان برومند این دیار را  در خود دارد. مرگی آنچنان غمناک ودردی آنچنان عظیم که برای یادآوری آن مصیبت ، "میل" بنا کرده اند. تا در ذهن همیشه ی تاریخ بماند آنچه که در آنروز بر این مردم رفت وآیندگان نیز در این غم شریک باشند.سرگذشت مردی جوان که در شب عروسی به ناگاه مُرد وناکام چشم از جهان فروبست . اما این نیاز علی که بود ؟ نیاز علی برادر حسن (جد پدری بنده) فرزند حسینعلی بود.حسینعلی نوه سبزعلی (جد تیره سبزعلی از طایفه جایروند)بود که دارای چهار پسر به نامهای حسن ونیازعلی(از شاه بانو)وروشن وماِرک بود. نیازعلی پسر کوچکتر، ولی بر اساس روایت راویان بسیار جسور ، شجاع وقوی پنجه بود ودر انجام کارها وبرخی زور آزمایی ها که در ان دوره مرسوم بود؛ سرآمد همگنان خود بود. تا اینکه قرار می شود با شهری(تنها دختر مومنعلی) ازدواج کند.مقدمات اینکار فراهم میشود ومردم از مناطق مختلف به مراسم دعوت میشوند.

 

شکل 1- موقعیت جغرافیایی میل نیازعلی

مرگ او در چه دوره ای یا چه زمانی رخ داده است؟تاریخ دقیقی نمیتوان تعیین کرد وتنها بر اساس کنار هم گذاشتن برخی شواهد نقل شده، میتوان به یک تاریخ تقریبی رسید.(یکی از قدیمی ترین شیو های تاریخ نگاری در مناطق وجاهایی که فاقد آثار مستند می باشند این شیوه است) از جمله اینکه : نیازعلی در جوانی فوت کرده است، وکوچکترین برادران خود بوده است.از طرف دیگر حسن که برادر بزرگتر نیازعلی بوده در موقع مرگ نیازعلی زنده بوده و خود در سنین حدود 35تا37سالگی در سفر عراق بر اثر بیماری وبا می میرد ودر نجف دفن می شود. برای فهمیدن تاریخ تقریبی مرگ نیاز علی میتوان تاریخ مرگ حسن را ملاک قرار داد وبه یک تاریخ احتمالی رسید.حالا باید بپردازیم به تاریخ مرگ حسن که در وافعه مرگ نیازعلی زنده بوده است . حسن سه پسر داشته است (به ترتیب علی حسن ، اسمعیل و علی محمد)پسر کوچکش علی محمد متولد سال 1277بوده است . وقتی که حسن می میرد و بچه ها یتیم می شوند ، علی محمد 5 یا 6 ساله بوده چون این حادثه را به خاطر داشته وهمواره از آن به تلخی یاد میکرده است پس تاریخ مرگ حسن احتمالا 1282یا 1283 بوده است(تاریخ تولد علیمحمد  براساس شناسنامه را با سن احتمالیش در هنگام مرگ پدرش جمع میکنیم به این تاریخ مرسیم:1277+5 یا 6 سال) پس متوجه میشویم که بر اساس شواهد ومحاسبات فوق تاریخ مرگ نیازعلی پیش از 1282 یا 1283است.

راویان از مرگ او چه گفته اند؟ گفته اند که به رسم آنروز مردمان پاک این کهن دیار، برای مراسم عروسی افراد از طوایف مختلف دعوت شده وهریک در قالب کاروانهای کوچک وبزرگ از راههای مختلف به سمت منزل حسینعلی واقع در نی له(مله ونو) راهی میشوند. هرچه که نزدیکتر میشوند احساس بدی پیدا میکنند زیرا به جای صدای شادی وآهنگ شاد باش (چپی) آهنگ غمگین (چَمَر) به گوش آنها میرسد. افرادی را راهی میکنند تا جویا شوند که جریان چیست؟ مگر نه اینست که برای عروسی دعوت شده ایم؟ پس چرا صدای چمر می آید؟ فرستادگان میروند وبا خبر بهت آور و ناراحت کننده ای بر میگردنند.خبر می آورند که داماد شب عروسی به علت دل درد شدید ناکام از دنیا رفته وعروسی تبدیل به عزا شده است. زنان ایل به رسم آن ایام که در مصیبت های بزرگ گیسوان خود را می بریدند، گیسوان خود را بریدند و شادی جای خود را به غم وناراحتی وصف ناپذیر داد. پس از آن تصمیم میگیرند که جنازه را در امام زاده ابراهیم قتال (ع) دفن کنند. برای حمل جنازه از ورزا (گاو نر ) استفاده میکنند اما از آنجا که مرحوم نیازعلی هیکل ستبر وتنومندی داشته در مکان فعلی میل نیاز علی ،ورزا خسته میشود وجنازه را بر زمین میگذارند تا ورزای دیگری بیاورند،  ورزای دوم  هم بعد از طی مسافتی خسته شده ونهایتا ورزای سوم جنازه را تا آستانه امام زاده ابراهیم قتال حمل میکند ودر آنجا جنازه را دفن می کنند.

 

شکل 2-  بقایای میل نیازعلی

چرا میل را ساخته اند؟ این حادثه آنقدر جانکاه وغم انگیز بود که به رسم آن روز که برای یادبود حوادث بزرگ ، میل بنا می کردند؛ در محلی که برای اولین بار جنازه را زمین گذاشته بودند به یاد شجاعت و جسارت وشهامت آن جوان برومند، میل را ساخته اند. وبعد از ساخت میل ،زنان گیسوان بریده خود را به آن آویختند. این میل از دو قسمت پایه مربعی شکل به ابعاد حدود 2در 2متربا قلوه سنگهای بزرگ ومنار ه ای استوانه ای شکل به قطر حدود 80 سانتیمتر وبلندی حدودا 3 متر از سنگ لاشه وگچ پخته تشکیل شده که امروزه فقط قسمت تحتانی استوانه و پایه آن باقی مانده است. آنهایی که در سالهای بسیار دور که میل هنوز سالم بوده آنرا دیده اند می گویند که بر قسمت بالای میل یک کله بز کوهی (کل) قرار داشته و بقایای گیسوان زنان که به میل آویخته بودند همچنان وجود داشته تا اینکه به مرور زمان و اقدمات تخریبی برخی افراد جاهل باعث ویرانی آن شده است.  متاسفانه در کنکاش پیوسته ای که در چند سال گذشته داشته ام نتوانستم به عکسی از این بنای با اهمیت تاریخی دست پیدا کنم ولذا از همه دوستان میخواهم که در صورت داشتن چنین عکسی ما را در افزایش داشته های فرهنگی مشترک یاری کنند. ودر اخر شادی روح همه درگذشتگان ، فاتحه مع الصلوات//// علي حسني

بر گرفته از وبلاگ زنده باد بيشه دراز// ملكي نژاد

دیدگاه‌ها  

 
#5 حسام 1393-04-22 19:15
جمعه میرم درستش میکن . شما که این همه بقیه رو تحت تاثیر قرار میدین چرا این مکان رو احیاءنکردین
 
 
#4 علی مومنی 1392-10-06 17:34
باسلام انشااله درمورد همه مکانهای بیشه دراز قهرمان روستای نمونه گردشگری دفاع مقدس اطلاعات مفید ومناسب دراختیار همه قرار گیرد
 سپاس از شما
 
 
#3 دوستدار همه بیشه دراز 1392-08-16 18:01
باتشکر از حسنی اگر متن کوتاه تر بنویسیدخواننده بیشتری جذب میشود مثلن همین مطلب خوب رامانند مراد نصر اللهی ویا جعفر نظری بصورت سلسله شماره 1و2و3 بنویسید هم خواننده ها دنبال میکنند وهم نظر میدهندموضوع عالی ودست مریزاد از اقای ملکی نژادونبی اله تشکر میشود
 
 
#2 شاگردی از ایلام 1392-08-13 17:32
از زحمات مئولفین که یادی ازآثار باستانی دیارمان نموده اند متشکریم. داش نبی ،به همولایتی ها اعلام کن کسی که عکس سالمی از بنای نیازعلی دارد بفرستد تا در سایت درج شود. چون دهه 1350 میل نیازعلی به ارتفاع بیش از 2 متر سالم و دست نخورده مشاهده میشد.یمکن کسی عکسی از او داشته باشد.
 
 
#1 محسن سعادت 1392-08-12 16:32
در جهت تایید حرف آقای حسنی باید عرض کنم که در زمینه باستان شناسی معاصر یک سری حرف های جدید وارد شده به نام قوم باستان شناسی؛ یعنی با بررسی و مقایسه اقوام امروزی و الگوها و رفتارها با آثار بناهای نزدیک به آنها می توان آنها را با اقوامی که در زمانی های دور و یا حتی صد سال پیش در آنجا زندگی کرده اند پی برد. برای مثال فرانک هول در تپه علی کش دهلران یکسری داس های سفالی در جریان حفاری سال 1976به دست می آورد و با مقایسه ی آن با مردمان محلی یک نوع الگوی رفتاری خاص رو برای مردمان آن روزگار تایین می کند.
مثل همین کاری که شما از طریق تاریخ شفاهی دارید شرح می دهید.
با تشکر
 

نوشتن دیدگاه

آمار بازدیدکنندگان


کاربران امروز86
کاربران دیروز138
بازدید کل494209

سیستم آمار بازدیدکنندگان

ابزار هدایت به بالای صفحه

.